Mesai Ücreti Hesaplama
Türkiye'de haftalık yasal çalışma süresi 45 saattir. Bu süreyi aşan çalışmalar fazla mesai sayılır ve işçiye en az %50 zamlı ücret ödenir. Bu araç, aylık brüt ücretinizi 225 saatlik çalışma süresine bölerek saatlik ücreti hesaplar, fazla mesai tutarını %50 veya %100 oranında gösterir.
Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Türkiye'de mesai ücreti hesaplaması 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesi ile düzenlenir. Haftalık 45 saati aşan her çalışma saati fazla mesai sayılır ve normal saatlik ücretin en az %50 fazlasıyla ödenir. Pazar ve resmi tatil günlerinde yapılan çalışma ise %100 zamlı ücretle karşılanır.
Fazla Mesai Türleri ve Oranları
İş Kanunu farklı çalışma durumları için farklı mesai oranları öngörmektedir:
Yasal Sınırlar ve Kurallar
Fazla mesai uygulamasında dikkat edilmesi gereken yasal sınırlamalar:
- Yıllık fazla mesai toplamı 270 saati geçemez (İş Kanunu md. 41)
- Günlük çalışma süresi en fazla 11 saat olabilir (md. 63)
- Gece çalışması 7,5 saati geçemez
- Fazla mesai için işçinin yazılı onayı gerekir
- 18 yaşından küçükler, gebe ve yeni doğum yapmış kadınlar fazla mesai yapamaz
- İşçi isterse fazla mesai ücreti yerine 1,5 saat serbest zaman kullanabilir
Örnek Hesaplamalar
Farklı maaş seviyelerinde fazla mesai hesaplaması (10 saat fazla mesai, %50 oran):
Pazar günü çalışma yapılırsa aynı tutarlar %100 zamlı hesaplanır, yani fazla mesai tutarı yaklaşık iki katına çıkar. Örneğin 33.030 TL brüt ile 10 saat pazar çalışması: 2.936,00 TL.
Fazla Mesai Ücreti ve Vergiler
Fazla mesai ücreti, aylık brüt maaşa eklenerek vergilendirilir. SGK primi (%14 işçi, %1 işsizlik), gelir vergisi (kademeli %15–%40) ve damga vergisi (%0,759) fazla mesai dahil toplam brüt üzerinden hesaplanır. Kümülatif vergi matrahı arttıkça mesai ücretinin net karşılığı düşer.
Bu nedenle yılın son aylarında fazla mesai yapmanın net getirisi, yılın ilk aylarına göre daha düşük olabilir. Detaylı net hesaplama için Maaş Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Aylık brüt ücret aylık çalışma saatine bölünerek saatlik ücret bulunur. Fazla mesai saatlik ücreti, bu tutarın fazla mesai oranı ile çarpılmasıyla hesaplanır. Toplam fazla mesai tutarı ise fazla mesai saatlik ücreti ile fazla mesai saatinin çarpımıdır.
Fazla mesaiyi hangi durumlarda %100 hesaplamalıyım?
Pazar günleri, ulusal bayramlar (29 Ekim, 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos) ve dini bayram tatillerinde çalışan işçiye %100 zamlı ücret ödenir. Bunlar dışında hafta içi 45 saat üzerindeki çalışmalar %50 zamlı hesaplanır.
Hafta tatili ücretini nasıl hesaplarım?
Hafta tatili (genellikle Pazar) çalışması %100 zamlı hesaplanır. Ayrıca işçiye zaten hafta tatili için 1 günlük ücret ödenmişse, çalıştığı gün için ek olarak 1,5 günlük ücret hak eder — yani toplamda 2,5 günlük ücret alır.
Yıllık fazla mesai sınırı kaç saattir?
İş Kanunu'na göre yıllık fazla çalışma süresi 270 saati geçemez. Bu sınır bireysel iş sözleşmesiyle artırılamaz. İşveren bu sınırı aşarsa her işçi için idari para cezası uygulanır.
Gece mesaisi nasıl hesaplanır?
İş Kanunu gece çalışması (20:00–06:00 arası) için ek ücret zorunluluğu getirmez. Ancak toplu iş sözleşmeleri veya iş sözleşmeleri genellikle %25–%50 arası gece zammı öngörür. Gece çalışma süresi 7,5 saati geçemez.
Bu araç bilgilendirme amaçlıdır. Resmi iş hukuku ve ücret hesaplamaları için yetkili bir mali müşavir veya avukata danışın.